{"id":561,"date":"2023-03-14T23:21:00","date_gmt":"2023-03-14T22:21:00","guid":{"rendered":"https:\/\/kinocubecinema.com\/?p=561"},"modified":"2025-03-21T14:07:13","modified_gmt":"2025-03-21T13:07:13","slug":"o-celuloide-arde-ben","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kinocubecinema.com\/index.php\/2023\/03\/14\/o-celuloide-arde-ben\/","title":{"rendered":"O celuloide arde ben"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><em>Antes de arrancar este novo episodio, deixo un pequeno&nbsp;<\/em>disclaimer<em>: neste episodio imos falar de lume e concretamente de incendios. Se non vos atopades c\u00f3modos falando destas cousas, non vos recomendo a s\u00faa lectura.&nbsp; Se non tedes ning\u00fan problema, adiante! As\u00ed mesmo, pola natureza deste arquetipo, que adoita formar parte do cl\u00edmax dunha pel\u00edcula, pode que se me coase o que algunha xente poder\u00eda considerar como&nbsp;<\/em>spoiler<em>. Tentei non revelar ning\u00fan xiro narrativo nin nada especial, pero segundo o sensibles que sexades a esta cuesti\u00f3n, valor\u00e1deo v\u00f3s.&nbsp;<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe title=\"Kinocube Ep. 45 - O celuloide arde ben\" width=\"800\" height=\"450\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/45FOZLkORy4?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" allowfullscreen><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<p>O lume \u00e9 un dos elementos que nos acompa\u00f1ou dende case o comezo, como humanidade. Cando nace o cinema, o movemento do lume, \u00fanico na natureza, \u00e9 un dos primeiros que as persoas tentaron capturar sobre o celuloide. O seu movemento hipn\u00f3tico, pero tam\u00e9n as s\u00faas consecuencias destrutoras: proba \u00e9 que o&nbsp;<a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/1906_San_Francisco_earthquake\">terremoto de San Francisco de 1906 e o incendio posterior<\/a>&nbsp;\u00e9 unha das primeiras cat\u00e1strofes naturais cuxos efectos foron capturados a trav\u00e9s do cinemat\u00f3grafo.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>O arquetipo que nos ocupa nesta semana est\u00e1, polo tanto, relacionado co lume como elemento destrutor. Pois \u00e9 certo que, como outros arquetipos vinculados \u00e1 natureza que temos comentado nesta bit\u00e1cora &#8211;<a href=\"https:\/\/kinocubecinema.com\/index.php\/2021\/09\/21\/nocturno-no-1-as-tebras\/\" data-type=\"post\" data-id=\"475\">a noite como tebras<\/a>&nbsp;<a href=\"https:\/\/kinocubecinema.com\/index.php\/2021\/10\/05\/nocturno-no-2-o-refuxio\/\" data-type=\"post\" data-id=\"477\">e como refuxio<\/a>,&nbsp;<a href=\"https:\/\/kinocubecinema.com\/index.php\/2021\/01\/12\/mar-e-perigo\/\" data-type=\"post\" data-id=\"406\">o mar como perigo<\/a>&nbsp;<a href=\"https:\/\/kinocubecinema.com\/index.php\/2021\/01\/19\/mar-e-liberdade\/\" data-type=\"post\" data-id=\"408\">ou como met\u00e1fora da liberdade<\/a>,&nbsp;<a href=\"https:\/\/kinocubecinema.com\/index.php\/2021\/05\/18\/no-profundo-do-bosque\/\" data-type=\"post\" data-id=\"456\">o bosque<\/a>,&nbsp;<a href=\"https:\/\/kinocubecinema.com\/index.php\/2022\/07\/19\/vai-un-sol-de-carallo\/\" data-type=\"post\" data-id=\"522\">a calor<\/a>&#8211; te\u00f1en d\u00faas caras, a boa e a mala, a beneficiosa e a perxudicial. O lume non \u00e9 alleo a esta dicotom\u00eda, e cont\u00e9n significados positivos e negativos. Por\u00e9n, centr\u00e9monos desta vez no seu poder destrutor e falemos de incendios, naturais ou provocados, reais ou ficticios.&nbsp;<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/64.media.tumblr.com\/af4345a0949b12f192d0ddf69c5e062b\/ddf66f6b02c97aa9-f2\/s540x810\/40ab5b703b47b1b9a89e99de6f37ceced0379b24.png\" alt=\"\"\/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>Un incendio \u00e9 por definici\u00f3n unha ameaza, un perigo para as persoas e as cousas: o perigo das chamas ardentes, pero tam\u00e9n os fumes t\u00f3xicos -que ademais adurmi\u00f1an \u00e1s v\u00edtimas, dificultando a s\u00faa fuxida- e o risco de derrubamento das estruturas afectadas polo lume. \u00c9, polo tanto, unha situaci\u00f3n de emerxencia e alto risco&nbsp;na que situar as personaxes, axeitado tanto para un filme de acci\u00f3n como para un drama. O que en ingl\u00e9s se denomina&nbsp;<em>high stakes,<\/em>&nbsp;\u00e9 dicir, cando o que est\u00e1 en xogo \u00e9 cuesti\u00f3n de vida ou morte. As persoas que se adican a teorizar sobre a escritura de gui\u00f3ns cinematogr\u00e1fico consideran este tipo de situaci\u00f3ns como unha das m\u00e1is poderosas ferramentas narrativas, xa que expo\u00f1er \u00e1s nosas personaxes a riscos cada vez maiores crean a progresi\u00f3n narrativa ideal para introducirnos, como audiencia, dentro da ficci\u00f3n e someternos a unha tensi\u00f3n crecente. Desexamos que as persoas protagonistas salven todos os obst\u00e1culos que te\u00f1en por diante, pero s\u00f3 os tomamos en serio se tales atrancos son cada vez m\u00e1is perigosos, m\u00e1is ameazadores ou arriscados; que as recompensas sexan cada vez maiores, mais tam\u00e9n que as consecuencias de perder sexan cada vez m\u00e1is fat\u00eddicas. Por iso \u00e9 tan habitual situar o noso cl\u00edmax narrativo nun incendio. Eu mesma te\u00f1o ca\u00eddo neste arquetipo escribindo ficci\u00f3n! E tam\u00e9n Oliver Laxe, n\u2019<a href=\"https:\/\/www.imdb.com\/title\/tt8212958\/\"><em>O que arde<\/em>&nbsp;(2019)<\/a>, e hai que dicir que o cl\u00edmax neste caso \u00e9 a maneira m\u00e1is l\u00f3xica de culminar un relato no que o lume ten un papel fundamental.&nbsp;<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/64.media.tumblr.com\/f04aa510b01d337ec87f076b26854498\/ddf66f6b02c97aa9-50\/s540x810\/959014ede28dfc42e8ca5b6453a71520457f718d.jpg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>A dimensi\u00f3n tr\u00e1xica dun incendio \u00e9 proporcional \u00e1 importancia daquilo que destr\u00fae. Por iso contemplar a devastaci\u00f3n dun lugar que nos acompa\u00f1ou durante toda a historia, un lugar que sentimos habitar, un lugar no que gozamos e padecemos canda as personaxes, \u00e9 unha das cousas que m\u00e1is afecta a nosa psique, que nos fai sufrir m\u00e1is. Poucas cousas se me ocorren tan tr\u00e1xicas, e m\u00e1is se, como no filme de Laxe, se trata dunha paraxe natural e senlleira, cuxa destruci\u00f3n apela non s\u00f3 ao noso apego persoal e emocional, sen\u00f3n \u00e1 nosa mesma natureza como habitantes dunha terra.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Por outra banda, un incendio non s\u00f3 serve para caracterizar un desenlace. En ocasi\u00f3ns, como en&nbsp;<em><a href=\"https:\/\/www.imdb.com\/title\/tt7740496\/\">Nighmare Alley<\/a><\/em>, a versi\u00f3n de Guillermo del Toro (2021), pode ser un punto de partida sobre o que constru\u00edr unha personaxe, ou unha historia. Tam\u00e9n pode situarse no medio do filme, como xiro central que lle da a volta a historia, como en&nbsp;<em><a href=\"https:\/\/www.imdb.com\/title\/tt0031381\/\">Gone with the wind<\/a><\/em>&nbsp;(Victor Fleming, 1939). Os efectos especiais neste filme son espectaculares para a s\u00faa \u00e9poca, tendo en conta o dif\u00edcil e verdadeiramente perigoso que \u00e9 filmar un incendio. O lume, como a auga, \u00e9 dif\u00edcil de falsear con maquetas e trucaxes de escala, porque non \u00e9 crible pasar unha chama pequena por unha grande, debido \u00e1 s\u00faa forma. Iso xa sen contar o perigoso que pode ser para o equipo t\u00e9cnico, tanto material como humano!&nbsp;<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/64.media.tumblr.com\/b3bf7d8b94551a6ecd3b4d20302f94d9\/ddf66f6b02c97aa9-41\/s540x810\/6ea38b34cc2e210594c4bb0f537d87c8d037c9b5.png\" alt=\"\"\/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>Sit\u00fae onde se sit\u00fae na estrutura narrativa, sempre pode ser interesante contrastar unha escena dun incendio coas s\u00faas secuelas, unha vez se extinguiu o lume. \u00c9 curioso que os incendios cinematogr\u00e1ficos adoiten acontecer de noite; por suposto, visualmente resulta moito m\u00e1is atractivo, porque fai resaltar as chamas luminosas e ardentes sobre o fondo negro da escuridade nocturna. Iso permite o contraste do que estamos a falar, pois ao d\u00eda seguinte as cousas queimadas e denegridas destacan sobre o ceo claro e a luz do sol.&nbsp;<a href=\"https:\/\/kinocubecinema.com\/index.php\/2021\/09\/21\/nocturno-no-1-as-tebras\/\" data-type=\"post\" data-id=\"475\">Como o amencer despois dunha noite tr\u00e1xica<\/a>, como a calma trala tormenta, \u00e9 unha boa met\u00e1fora da serenidade e da esperanza tralo conflito.&nbsp;<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/64.media.tumblr.com\/ac19449a76700c0416ac9259f0365ae3\/ddf66f6b02c97aa9-7a\/s540x810\/7d6a89bf839bcff70b8ea9f712c0a7a8ad28fccb.png\" alt=\"\"\/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>Respecto a este contraste, par\u00e9ceme moi interesante buscar na etimolox\u00eda das palabras: tanto a verba&nbsp;\u201cbranco\u201d en galego, como&nbsp;\u201cblack\u201d en ingl\u00e9s prove\u00f1en da ra\u00edz&nbsp;protoindoeuropea&nbsp;<em>bhleg-<\/em>, que se refire \u00e1 cor das cousas queimadas. Por que derivan en cores opostas? Porque os obxectos ardendo relocen cara o branco, mais unha vez extinguido o lume escurecen cara o negro. Que cousas!<\/p>\n\n\n\n<p>F\u00f3ra destas an\u00e9cdotas, par\u00e9ceme moi evocador o feito de que o cinema represente o poder destrutor dun incendio como unha das peores ameazas narrativas, tendo en conta que o lume&nbsp;<a href=\"https:\/\/culturacientifica.com\/2017\/02\/23\/la-flamante-historia-del-celuloide\/\">\u00e9 o peor inimigo do celuloide<\/a>. A materia sobre a que se fixou o cinema at\u00e9 a chegada do dixital \u00e9 altamente inflamable e moitas pel\u00edculas ao longo da s\u00faa historia son irrecuperables hoxe en d\u00eda por este mesmo motivo. As\u00ed, nos filmes considerados&nbsp;<em>cartas de amor ao cinema<\/em>&nbsp;como poden ser&nbsp;<em><a href=\"https:\/\/www.imdb.com\/title\/tt0095765\/\">Cinema Paradiso<\/a>&nbsp;<\/em>(Giuseppe Tornatore, 1988) ou&nbsp;<em><a href=\"https:\/\/www.imdb.com\/title\/tt1655442\/\">The artist<\/a>&nbsp;<\/em>(Michel Hazanavicius, 2011), ver arder o metraxe \u00e9 unha met\u00e1fora poderosa, tanto pola s\u00faa dimensi\u00f3n tr\u00e1xica como pola subversiva, que \u00e9 a de facer desaparecer o vello para deixar paso o novo. O que pode chegar a ser, por outra banda, un aspecto positivo. Aqu\u00ed deixamos o arquetipo do lume, para retomalo noutra ocasi\u00f3n e falar precisamente da outra cara, do seu poder rexenerador e construtivo.&nbsp;<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/64.media.tumblr.com\/20ee6dab0a91d647069cd9b8a8dbc682\/ddf66f6b02c97aa9-ab\/s540x810\/36ffe84794d1f6650f858fbc12b218b88a3e6de1.png\" alt=\"\"\/><\/figure>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Antes de arrancar este novo episodio, deixo un pequeno&nbsp;disclaimer: neste episodio imos falar de lume e concretamente de incendios. Se non vos atopades c\u00f3modos falando destas cousas, non vos recomendo a s\u00faa lectura.&nbsp; Se non tedes ning\u00fan problema, adiante! As\u00ed mesmo, pola natureza deste arquetipo, que adoita formar parte do cl\u00edmax dunha pel\u00edcula, pode que [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":859,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[16],"tags":[150,8,217,151,219],"class_list":["post-561","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-episodios","tag-calor","tag-cinema","tag-fenomenos-naturais","tag-lume","tag-natureza"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kinocubecinema.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/561","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kinocubecinema.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kinocubecinema.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kinocubecinema.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kinocubecinema.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=561"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/kinocubecinema.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/561\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":949,"href":"https:\/\/kinocubecinema.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/561\/revisions\/949"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kinocubecinema.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/859"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kinocubecinema.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=561"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kinocubecinema.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=561"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kinocubecinema.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=561"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}