{"id":537,"date":"2022-10-11T23:03:00","date_gmt":"2022-10-11T21:03:00","guid":{"rendered":"https:\/\/kinocubecinema.com\/?p=537"},"modified":"2023-12-18T09:35:55","modified_gmt":"2023-12-18T08:35:55","slug":"covas-cavernas-e-tobos","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kinocubecinema.com\/index.php\/2022\/10\/11\/covas-cavernas-e-tobos\/","title":{"rendered":"Covas, cavernas e tobos"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Cando falamos de arquetipos adoitamos usar a palabra&nbsp;\u201clugares com\u00fans\u201d para designar escenas, obxectos, di\u00e1logos ou personaxes. Para designar arquetipos de toda caste, en definitiva. En ocasi\u00f3ns, son literalmente&nbsp;\u201clugares com\u00fans\u201d, escenarios ou espazos que se prestan a acoller determinadas narrativas e que xa vimos reproducidas na pantalla unha : unha casa encantada, un castelo en ru\u00ednas,<a href=\"https:\/\/kinocubecinema.com\/index.php\/2021\/05\/18\/no-profundo-do-bosque\/\" data-type=\"post\" data-id=\"456\">&nbsp;un bosque escuro,<\/a><a href=\"https:\/\/kinocubecinema.com\/index.php\/2021\/04\/06\/a-catedral\/\" data-type=\"post\" data-id=\"447\">&nbsp;unha catedral,&nbsp;<\/a>unha oficina&nbsp;<a href=\"https:\/\/kinocubecinema.com\/index.php\/2022\/01\/18\/luces-da-cidade\/\" data-type=\"post\" data-id=\"494\">nun ra\u00f1aceos<\/a>,&nbsp;<a href=\"https:\/\/kinocubecinema.com\/index.php\/2020\/12\/15\/tren-e-cinema\/\" data-type=\"post\" data-id=\"87\">un vag\u00f3n de tren\u2026<\/a>&nbsp;ou unha cova agochada das miradas de toda a xente.&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe title=\"Kinocube Ep. 39 - Covas, cavernas e tobos\" width=\"800\" height=\"450\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/GP5u9hV8B8M?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" allowfullscreen><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<p>Dende os albores da cinematograf\u00eda, util\u00edzanse covas, grutas, tobos ou espenucas para situar as m\u00e1is intr\u00e9pidas aventuras. Georges M\u00e9li\u00e8s constr\u00fae covas artificiais en varias das s\u00faas primeiras curtas de aventuras, sobre todo para aquelas baseadas na obra de&nbsp;<a href=\"https:\/\/gl.wikipedia.org\/wiki\/Jules_Verne\">Jules Verne<\/a>. Pois \u00e9 certo que o espazo da cova vi\u00f1a sendo utilizado previamente nas outras artes narrativas, nominadamente na novela, como espazo ideal para escenas de acci\u00f3n e misterio: a cova dos corenta ladr\u00f3ns&nbsp;<a href=\"https:\/\/es.wikipedia.org\/wiki\/Al%C3%AD_Bab%C3%A1\">no conto de Al\u00ed Bab\u00e1<\/a>, integrado nas&nbsp;<a href=\"https:\/\/gl.wikipedia.org\/wiki\/As_mil_e_unha_noites\">Mil e Unha Noites<\/a>, a que exploran&nbsp;<a href=\"https:\/\/es.wikipedia.org\/wiki\/Las_aventuras_de_Tom_Sawyer\">Tom Sawyer e mais Becky na novela hom\u00f3nima de Mark Twain,<\/a>&nbsp;a que descobren os piratas d\u2019<a href=\"https:\/\/gl.wikipedia.org\/wiki\/A_illa_do_tesouro\">A Illa do Tesouro de Robert L. Stevenson\u2026&nbsp;<\/a><\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/64.media.tumblr.com\/bd2d22eaed28d56679a186367e3d7f36\/59a031c35d4699c0-32\/s540x810\/435fab81846b276cacfb2e4fbbc3b44d630533d6.png\" alt=\"image\"\/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>\u00c9 sobre todo na novela de aventuras do s\u00e9culo XIX, da que Jules Verne \u00e9 o autor por antonomasia, na que aparece a cova como sin\u00f3nimo de marabilla, de tesouros por encontrar, de perigos a superar,&nbsp;<a href=\"https:\/\/gl.wikipedia.org\/wiki\/Viaxe_ao_centro_da_Terra\">de grandes ach\u00e1degos cient\u00edficos\u2026<\/a><a href=\"https:\/\/kinocubecinema.com\/index.php\/2021\/06\/29\/ring-ring\/\" data-type=\"post\" data-id=\"463\">&nbsp;Falamos do s\u00e9culo XIX, da era da ciencia e da tecnolox\u00eda, da Revoluci\u00f3n Industrial,<\/a>&nbsp;das derradeiras exploraci\u00f3ns sobre a Terra. Un tempo no que as simas eran, como a profundidade do oc\u00e9ano ou o espazo exterior, un lugar a conquistar polo ser humano. E a xente que se dedicaba \u00e1 literatura conquist\u00e1bana coas palabras e coas imaxes, auguraba os grandes descubrimentos do s\u00e9culo seguinte e imaxinaba as marabillas que se agochaban al\u00ed onde as persoas a\u00ednda non tiveran a ocasi\u00f3n de plantar a s\u00faa bandeira. Posteriormente, os pioneiros e pioneiras do cinemat\u00f3grafo matinaron na maneira de representar a fantas\u00eda da literatura na imaxe e movemento, recorrendo a decorados artificiais.&nbsp;<a href=\"https:\/\/kinocubecinema.com\/index.php\/2021\/03\/09\/creando-unha-linguaxe\/\" data-type=\"post\" data-id=\"181\">M\u00e9li\u00e8s<\/a>&nbsp;e&nbsp;<a href=\"https:\/\/kinocubecinema.com\/index.php\/2021\/04\/20\/abrir-as-portas-da-creatividade\/\" data-type=\"post\" data-id=\"449\">Segundo de Chom\u00f3n<\/a>&nbsp;constru\u00edron covas de cart\u00f3n-pedra con estalactitas e estalagmitas esculpidas, fondos negros para simular a profundidade, e aqueles primeiros efectos especiais para dar vida \u00e1s primeiras cavernas fant\u00e1sticas do cinema.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Posteriormente, o cinema&nbsp;<em>swashbuckling,&nbsp;<\/em>o&nbsp;<em>western<\/em>, ou calquera x\u00e9nero con matices ex\u00f3ticos e de aventuras&nbsp;tomaron entre os anos 30 e os 50 a cova como o lugar perfecto onde agochar un bot\u00edn ou refuxiar a algu\u00e9n que foxe dun perigo. O&nbsp;<em>ach\u00e1dego<\/em>, ese momento clim\u00e1tico onde o espectador descobre canda as personaxes unha nova realidade que os marabilla e que os atrae, ocorre nas covas que fican incomunicadas cando sobre a marea ou nas minas de ouro abandonadas. Esta utilizaci\u00f3n do espazo contin\u00faa a aparecer nas d\u00e9cadas posteriores, tanto nos filmes de aventuras arqueol\u00f3xicas como a saga de&nbsp;<a href=\"https:\/\/es.wikipedia.org\/wiki\/Indiana_Jones\">Indiana Jones, de Steven Spielberg<\/a>, como nos filmes de piratas&nbsp;<em>swashbucklers<\/em>&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.imdb.com\/title\/tt0112760\/\">dos anos noventa<\/a>&nbsp;e&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.imdb.com\/title\/tt0325980\/\">principios dos 2000<\/a>. E aseg\u00farovos que seguen a utilizar as mesmas t\u00e9cnicas de decorados artificiais que nos anos 50, m\u00e1is que nada porque segue a ser moi dif\u00edcil introducir todo o volumen dun equipo de rodaxe (microfon\u00eda, c\u00e1maras, dollys e gr\u00faas, persoal t\u00e9cnico, etc.) nunha gruta natural.&nbsp;<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/64.media.tumblr.com\/ff7bd44e90590d0a19d9a09d26c4de48\/59a031c35d4699c0-67\/s540x810\/6aa5edbf167de32521db48d9df6614f217291a37.png\" alt=\"image\"\/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>Aparte de ser o lugar propicio para un ach\u00e1dego, a caverna pode ter o mesmo valor narrativo que a noite:&nbsp;<a href=\"https:\/\/kinocubecinema.com\/index.php\/2021\/10\/05\/nocturno-no-2-o-refuxio\/\" data-type=\"post\" data-id=\"477\">pode servir como refuxio para as personaxes que foxen<\/a>&nbsp;ou, ao contrario,<a href=\"https:\/\/kinocubecinema.com\/index.php\/2021\/09\/21\/nocturno-no-1-as-tebras\/\" data-type=\"post\" data-id=\"475\">&nbsp;como un lugar hostil e perigoso onde desco\u00f1eces os riscos que se agochan en cada recuncho.<\/a>&nbsp;E estes significados te\u00f1en unha historia longa, tanto como que prove\u00f1en da prehistoria: pois a cova da medo cando, antes de ser explorada, pode conter toda caste de bestas e trampas naturais. Mais, unha vez conquistada pola humanidade -descuberta, alumada, pintada pola humanidade- conv\u00e9rtese nun<a href=\"https:\/\/es.wikipedia.org\/wiki\/Abrigo_rocoso\">&nbsp;<em>abrigo<\/em><\/a>, nun fogar, e polo tanto un refuxio. Segue a ser un refuxio s\u00e9culos despois, por exemplo, para aqueles que precisan un espazo onde ser un mesmo, como os alumnos da academia Welton en&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.imdb.com\/title\/tt0097165\/\">Dead Poets Society (Peter Weir, 1989).<\/a><\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/64.media.tumblr.com\/13336cf91aaeff87fb1be7017a0d247b\/59a031c35d4699c0-b7\/s540x810\/7bf432014a15574820a65428b09e74b8da53491e.png\" alt=\"image\"\/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>A cova pode deixar de ser un espazo para ser un non-espazo. Expl\u00edcome: cando a gruta se estreita at\u00e9 o punto de deixar de ser c\u00f3modo para unha persoa transitala, conv\u00e9rtese nun obst\u00e1culo, nunha masa s\u00f3lida que impide avanzar a trama. Transmite o medo de ficar atrapado,&nbsp;<a href=\"https:\/\/es.wikipedia.org\/wiki\/Claustrofobia\">a claustrofobia<\/a>. Se \u00e9 certo que hai xente que gosta da liberaci\u00f3n de adrenalina que provoca transitar un espazo pouco accesible, unha gran parte da humanidade rexeita esa sensaci\u00f3n e evitar\u00eda verse inmerso nunha situaci\u00f3n semellantes. Por iso a claustrofobia, como calquera outro obst\u00e1culo apremiante, unido a un bo uso do son, da m\u00fasica e do ritmo de montaxe, xenera tensi\u00f3n narrativa. Queremos que as personaxes saian de al\u00ed canto antes. Non quero deixar este par\u00e1grafo sen unha homenaxe especial \u00e1 xente que se adica \u00e1&nbsp;<a href=\"https:\/\/gl.wikipedia.org\/wiki\/Espeleolox%C3%ADa\">espeleolox\u00eda.<\/a>&nbsp;Eu, persoalmente, non ousar\u00eda.&nbsp;<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/64.media.tumblr.com\/cfdc942bb7f14b0acbb64bc0d195ff1e\/59a031c35d4699c0-0f\/s540x810\/317b959d20241d33d360cb8ecc999bd57c5a0e39.png\" alt=\"image\"\/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>Qu\u00e9danos falar do eterno arquetipo, aplicable tanto \u00e1 narrativa cinematogr\u00e1fica como \u00e1 vida f\u00f3ra da pantalla:<a href=\"https:\/\/gl.wikipedia.org\/wiki\/Mito_da_caverna\">&nbsp;a caverna de Plat\u00f3n<\/a>. \u00c1s veces comp\u00e1rase o cinema coa parte do mito que o fil\u00f3sofo describ\u00eda como as persoas que mostran sombras a aqueles que se atopan na parte m\u00e1is profunda da caverna. Non deixa de ser curiosa a semellanza deste concepto coas proxecci\u00f3ns cinematogr\u00e1ficas inventadas s\u00e9culos despois. E si, un pouco iso \u00e9 o cinema. Pero non ter porque ser malo per se, se escollemos que sombras queremos ver, de quen nos fiamos para que nos describan a realidade que hai al\u00ed f\u00f3ra da caverna. A imaxe da realidade, como espectadores, confi\u00e1mola noutros que accederon a onde n\u00f3s non podemos chegar. A imaxe da realidade, como artistas, como xente con inquedanzas culturais, \u00e9 a pegada coa que queremos deixar constancia do noso paso pola vida. Queremos mostrar as figuras \u00e1 nosa maneira, igual que temos deixado a imaxe das nosas mans pintadas sobre as paredes da caverna cando a humanidade a\u00ednda daba os seus primeiros pasos. As imaxes son a nosa sinatura.&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Cando falamos de arquetipos adoitamos usar a palabra&nbsp;\u201clugares com\u00fans\u201d para designar escenas, obxectos, di\u00e1logos ou personaxes. Para designar arquetipos de toda caste, en definitiva. En ocasi\u00f3ns, son literalmente&nbsp;\u201clugares com\u00fans\u201d, escenarios ou espazos que se prestan a acoller determinadas narrativas e que xa vimos reproducidas na pantalla unha : unha casa encantada, un castelo en ru\u00ednas,&nbsp;un [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":868,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[16],"tags":[8,160,225,41,42],"class_list":["post-537","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-episodios","tag-cinema","tag-covas","tag-lugares","tag-medo","tag-terror"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kinocubecinema.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/537","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kinocubecinema.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kinocubecinema.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kinocubecinema.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kinocubecinema.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=537"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/kinocubecinema.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/537\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":959,"href":"https:\/\/kinocubecinema.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/537\/revisions\/959"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kinocubecinema.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/868"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kinocubecinema.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=537"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kinocubecinema.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=537"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kinocubecinema.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=537"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}